De dood bedichten (Rutger Kopland)

Bron:
De Goddelijke Vonk – gesprekken met dichters
uit het NPS-radioprogramma Kunststof
ISBN 9054441410 – Uitgeverij Rubinstein 2006

◄║►

De geschiedenis van waarheid (W.H. Auden)

In een toen waar leven gelijkstond aan geloven,
was waarheid van het vele betrouwbaars het hoogst,
meer basaal, meer aanwezig, dan een gevleugelde leeuw,
een vissenstaarthond of adelaarskopvis, en
laagst nog wij stervelingen, wier dood argwaan wekt.

Waarheid stond model voor het dagelijks bouwen
aan een wereld van dingen die men blijvend gelooft,
zonder te geloven dat kruiken en verhalen,
zuilen en gezang, waar of onwaar zouden zijn:
waarheid voldeed al om waar te zijn.

Dezer dagen waar, praktisch als papierservies,
waarheid wordt vertaald in kilowatt,
moderniseren we dit ambacht tot anti-model,
een onware kreet die elk kind kan weerleggen,
een niets waarvan niemand het bestaan hoeft te geloven.


The History of Truth

In that ago when being was believing
Truth was the most of many credibles
More first, more always, than a bat-winged lion,
A fish-tailed dog or eagle-headed fish,
The least like mortals, doubted by their deaths.


Truth was their model as they strove to build
A world of lasting objects to believe in,
Without believing earthenware and legend,
Archway and song, were truthful or untruthful:
The Truth was there already to be true.


This while when, practical like paper dishes,
Truth is convertible to kilo-watts,
Our last to do by is an anti-model,
Some untruth anyone can give the lie to,
A nothing no one need believe is there.

Bron: Auden, W. H.: Collected Poems. London 2007, p. 608
Foto: BBC

Uit: Vertalingen/Divers
Opgenomen in de audio-serie Vuurvocht

◄║►

Ware wereld

Elk land heeft zijn dwazen
en dichters
elk mens zijn aap
en zijn os

net als jij heb ook ik
gevochten
om stevig te leren inzien dat
weinig vaststaat

het is zo eenvoudig bedrog
te doorzien
aan de buitenkant van wat
ons beweegt

en innerlijk verdwaasd dan
te meesmuilen
hoe waarheid weer eens
is illusie

dieper ontmoetend de wachters
van angst rond
de vleesvracht die ons zo
automatisch verorbert

keer ik instant weg
van het heilloze dwalen
en peddel naar de open oever
van ontvankelijkheid.

Uit: Dharmium/Smeltspel
Opgenomen in de audio-serie Vuurvocht

◄║►

Maanbestaan

Wie waarheid wenst te dienen
dient te weten wel hoe
niets ontstaat

wonderwet leert
wijze mens dat stervend
dus jij niet vergaat

adem doorspoelt vlees
en geest in vrede
helend wond en waan

elk spiegeloog ontraadselt
zich bij levend
maanbestaan.

Uit de reeks: Gutsend
Opgenomen in de audio-serie Vuurvocht
Illustratie: Horishige

◄║►

Bloedend (audio)

UW WIL

Puur beleven wil ik u
laat daarom beelden varen
niets verlang ik dan kracht

puur beleven wil ik u
dus rust ik in de adem
op eenheidswerking wiegend

puur beleven wil ik u
gelost in vlezen gloed
is alles mij goed.

Uit de bundel: WERKTERREIN

UW AARD

U ledigt mij meedogenloos
murw sleept uw mangeltred

her en der onvindbaar mij
verslagen neem ik waar.

◄║►

UW TEKEN

Laat me dienaar zijn
eender welke opdracht

gerustgesteld mag richten
mij het poverst teken.

◄║►

UW STEM

Uw macht heeft me bereikt
duister woord is licht ontvangen

in dank zal niets voortaan
dit hart dan klank verlangen.

◄║►

UW ZANG

Stuur me waar u wenst
strijdloos bewogen

volgzaam vervoerd
onwrikbaar vredig.

◄║►

UW STRIJD

De ver doorgedrongen vijand
liet zijn list niet duiden

maar uw diepere kreet
bemoedigt elk bediendenhart.

◄║►

UW WAPEN

Het wapen van uw adel
heeft ontmanteld mijn beleg

de ene vorstelijke blik
sloeg plat het vals serpent.

◄║►

UW JUWEEL

Met bekers vol gezag
nodigt steenvuur ons ter tafel

warm en helder vertrekt
mens na mens beschonken.

◄║►

UW DOMEIN

Korreloceaan
verblindend massief

hoe fijner kristal
hoe ruimer de bedding.

◄║►

UW LIEFDE

Dank is ongepast waar
waarheid nooit stagneert

telt soms wat ik liefheb
nu u dit hart begeert?

◄║►

UW RUST

Zich oerkracht in
vleesvracht woest
weten is wusten

bewust weet zich
doodloos nooit
liever verwoest.

◄║►

Lucebert reciteert Schimmenspel

SCHIMMENSPEL

nu begint dat andere taaie ongerief
dat van de ouderdom van ik had je zo lief
moeder wereld knekelhuis en zonder baten
blaat je alleen nog verminkte citaten
waarmee je de legende van jezelf kruidt en bederft
en het wordt later en later

en dan de conversatie zeg maar geklets
elke aanspraak valt als een pot erwten in je oor
in je wanhoop zet je daar dan een dikke deur voor
en achter grendels achter het al vagere gekeuvel
draag je hijgend zand aan voor een hoge heuvel
die je dan met wankele tred beklimt tot de top
daar aangekomen stijg je langzaam op
in mist en stilte verdwijnt je oude kop

Lucebert: Verzamelde gedichten
Amsterdam 2002, p. 707

Recentelijk is er een biografie van Lucebert verschenen van Wim Hazeu, een mooi boek van bijna 1000 pagina’s, rijk geïllustreerd en uiteraard, gezien Hazeu’s ervaring, literair smulspul.

◄║►

Betrouwbaar (audio)

BETROUWBAAR

Rusten op de adem
zakken naar de bron

vele taferelen
verre verschijnselen
ontwortelend denken

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel

onrust angst
onpeilbare dwang
woud van verlangens

rusten op de adem
zakken naar de bron

zwak behoeftig
aangetaste leden
uithuizigst bestaan

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel

beelden als water
vlagen gevoel
waan alle greep

rusten op de adem
zakken naar de bron

weten van liefde
licht in het hart
bevrijdingsritueel

steeds fijner de trilling
steeds ruimer de cel.

Bron: Werkterrein/Veldbek

◄║►